Anasayfa Dersler Ahlak Dersleri 1 | Abbas Akyüz 11. Ders: Kur'an'daki Yeminler ve Hikmeti

11. Ders: Kur'an'daki Yeminler ve Hikmeti

1. Dersin Konusu: Kur''an''daki Yeminlerin Hikmeti ve Kalem Suresi

Ders, Kur''an''daki yeminlerin nedenini, hikmetini ve özellikle Kalem Suresi''nin başındaki `Kaleme ve satır satır yazdıklarına andolsun` yeminini analiz etmektedir.

 

2. Yeminin Hikmeti ve Felsefesi

Konuşmacı, Kur''an''daki yeminlerin üç temel hikmeti olduğunu belirtir:

  1. Konunun Önemi: Yeminden sonra gelen konunun ehemmiyetini vurgulamak.

  2. Yemin Edilen Şeyin Değeri: Allah önemsiz şeye yemin etmez. Yemin edilen varlık (kalem, incir, zeytin, güneş vb.) değerlidir ve dikkat çekilmeyi hak eder.

  3. Delil Niteliği: Kur''an''daki yeminler sıradan yeminler gibi değildir. Yemin edilen şey, aslında açıklanan hükmün delilidir.

    • Örnek: `Yasin, hikmetli Kur''an''a andolsun ki sen peygambersin.` Burada Kur''an''a yemin edilmesi, Hz. Peygamber''in nübüvvetinin en büyük delilinin Kur''an (mucize) olduğunu gösterir.

 

3. Kalem ve Yazının Önemi

  • Sessiz Çığlık: Kalem, dilden ve kılıçtan daha etkili bir güçtür; `sessiz çığlık`tır.

  • Medeniyetin Taşıyıcısı: Geçmiş asırların tecrübesi ve birikimi ancak yazı/kalem yoluyla yeni nesillere aktarılır. Yazı olmasa ilim kaybolur.

  • İlahi Yemin: Allah''ın kaleme yemin etmesi, okuma-yazma bilmeyen (ümmi) bir Peygamberin getirdiği kitabın ilahi kaynaklı olduğunun kanıtıdır. Eğer Peygamber okumuş biri olsaydı, `kendi yazdı` denilebilirdi.

  • Akıl Delili: `Kaleme andolsun ki sen deli değilsin` ayetinde, kaleme (ilme/bilgiye) yemin edilmesi, Peygamber''in getirdiği yüksek ilimlerin onun akıllı olduğunun en büyük kanıtı olmasındandır. Deli, ilim ve hikmet sunamaz.

 

4. Toplumun Gücünü Simgeleyen Üç Ses

Konuşmacı, değerli ve toplumu güçlü kılan üç sesten bahseder:

  1. Alimlerin Kaleminin Sesi: İlim ve kültürü temsil eder. (Günümüzde matbaa sesi).

  2. Mücahitlerin Atlarının Ayak Sesi: Askeri gücü ve savunmayı temsil eder.

  3. Dokuma Tezgahının (Makinenin) Sesi: Ekonomik gücü ve üretimi temsil eder.

  • Bir toplumun aziz ve güçlü olması bu üç alandaki (ilim, güç, ekonomi) gelişimine bağlıdır.

 

5. Kalemin Tehlikesi ve Sorumluluk

Kalem ne kadar değerliyse, kötüye kullanımı da o kadar tehlikelidir. Bakara Suresi 79. ayette, kendi elleriyle kitap yazıp `Bu Allah katındandır` diyen ve dini az bir paha karşılığında satanlar lanetlenmiştir. Kalem, hidayete de dalalete de araç olabilir.

 

6. İslam''ın İlme Teşviki

İslam geldiğinde Mekke''de okuma yazma bilenlerin sayısı çok azdı (yaklaşık 17 kişi). Ancak Kur''an''ın teşvikiyle (İkra/Oku emri, kaleme yemin, borçlanmaların yazılması emri vb.) ilim ve yazı hızla yayıldı. Ticari anlaşmaların ve borçların yazılması (Bakara 282), toplum düzeni ve adaletin sağlanması için emredildi.

Ahlak Dersleri 1 | Abbas Akyüz

1
1. Ders: İlim Öğrenmenin Adabı / İlim, Âlim ve Amel
2
2. Ders: Kur'an'da İlim ve İlme Teşvik
3
3. Ders: Kur'an'da İlmin Önemi
4
4. Ders: İlim ve İlmin Fazileti (Alak Suresinden) 1
5
5. Ders: İlim ve İlmin Fazileti (Alak Suresinden) 2
6
6. Ders: İlim ve İlmin Fazileti (Bakara Suresinden) 1
7
7. Ders: İlim ve İlmin Fazileti (Bakara Suresinden) 2
8
8. Ders: Bakara Suresinde Halife Kavramı
9
9. Ders: İlahi Hilafet ve İlmu''l-Esmayı Bilmek
10
10. Ders: Kalem Suresi ve İlim
11
11. Ders: Kur'an'daki Yeminler ve Hikmeti
12
12. Ders: Kur'an'da İlim ve Çeşitleri
13
13. Ders: Kur'an'da İlmin Makamı
14
14. Ders: İlmin Boyutları: Bilgi, Kudret, Basiret İlişkisi
15
15. Ders: İlim, Sabır ve Tekamül
16
16. Ders: İlmin İnsana Kazandırdıkları
17
17. Ders: Kur'an'da Nefis ve Türleri
18
18. Ders: Ahlak İlminin Hedefi
19
19. Ders: Ruhun Gelişimi ve Fıtri Bilgiler
20
20. Ders: Nefis Tezkiyesi ve Ruhun Hakikati
21
21. Ders: Marifetün Nefs ve Allah'ı Tanıma
22
22. Ders: İlim Öğrenenlerin Adabı (Adabu'l-Mütaallimin)
23
23. Ders: Niyetin Hakikati ve Ahiretteki Karşılığı
24
24. Ders: İhlasın Hakikati ve Dereceleri
25
25. Ders: İlmin Hakikati, Niyet ve İhlas
26
26. Ders: İlimde Niyetin Önemi ve Âlimlerin Bağımsızlığı
27
27. Ders: Alimin En Büyük Tehlikesi: İktidar İlişkisi ve Kibir
28
Ahlakî Kurallar 1. Ders: İnsanın Hakikati, Üstünlük Ölçüsü ve Takva
29
Ahlakî Kurallar 2. Ders: İnsanın Değeri, Öz Eleştiri ve Takva Bilinci
30
Ahlakî Kurallar 3. Ders: Hedef Belirlemek, İhlas ve Başarının Sırrı Olarak Tevekkül